Friese nummerbewijzen

Gegevens over in Friesland tussen 1-1-1906 en 31-12-1950 uitgereikte nummerbewijzen (kentekens) voor auto's en motorfietsen.
(Sinds 13 mei 2008 met de gegevens van alle 41.217 uitgereikte nummers)


Achtergrondinformatie

Register nummerbewijzen De originele registers
De Motor- en Rijwielwet van 10 februari 1905 (Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, no.69) bepaalde o.a. dat auto's en motoren voorzien moesten worden van een nummerbewijs. Deze moesten vanaf 1 januari 1906 aangevraagd worden bij de Commissaris van de Koningin van de provincie waar men woonde.
Op de provinciale griffies werden registers aangelegd om de uitgegeven nummers in vast te leggen. De registers maken, voorzover ze zijn bewaard, deel uit van de archieven van de respectievelijke Commissarissen van de Koningin. In het archief van de CdK van Friesland berusten de Friese registers over de periode 1921-1950 (inventarisnummers 893-896). De registratie over de eerste 15 jaar is om onbekende redenen verloren gegaan.

Klik op de afbeelding hiernaast om een willekeurige pagina van het register te bekijken.

Nummerbewijs van Thomas Mollinga Persoonsgebonden
De nummerbewijzen zijn persoonsgebonden en werden in principe 'voor het leven' aan de houder verstrekt. Bij het aanschaffen van een nieuw voertuig (auto of motor) behield de eigenaar zijn eigen nummer. Wel konden nummers om allerlei redenen vervallen, waarna ze opnieuw werden uitgereikt. In de database zijn daar vele voorbeelden van te vinden.
De na 1 januari 1951 uitgereikte kentekens zijn niet meer persoonsgebonden maar horen bij het voertuig en worden bij verkoop aan de nieuwe eigenaar overgedragen.

De uitgaven
Bij het hoofdkantoor van de ANWB in Den Haag worden meerdere publicaties bewaard, met daarin, vanaf het begin in 1906 complete lijsten van de uitgegeven nummers.
In de eerste jaren verscheen wekelijks een aflevering onder de titel "Bekendmaking betreffende afgegeven nummerbewijzen". In alle provincies werd begonnen met het nummer 1, voorafgegaan door een provincie-letter. Friesland was na Groningen de tweede provincie en alle Friese nummerbewijzen beginnen dan ook met een B.
Van 1911 (tot en met 1913) werden de lijsten maandelijks gepubliceerd.
Bovendien verscheen er vrijwel ieder jaar een lijst met alle tot een bepaalde datum in Nederland uitgegeven nummers. De eerste lijst die hiervan nog bij de ANWB aanwezig is, is de derde uitgave van 1910. Vanaf 1914 zijn deze lijsten en de supplementen daarop de enige uitgaven.
Van alle publicaties zijn de Friese gegevens gekopieerd en de kopieën in twee banden ingebonden. Deze zijn op de studiezaal van Tresoar te raadplegen (de signatuur is FRYS 86.74 lijs).

Aantallen
In onderstaande grafiek zijn de aantallen uitgereikte nummers van 1906 tot en met 1950 per jaar verwerkt. Opvallend daarin zijn de periodes van de beide wereldoorlogen. In 1944 werden er slechts 72 nieuwe nummers geregistreerd, het aantal in 1917/1918 is niet exact bekend maar zal nog lager geweest zijn. 'Topjaren' waren 1906 (198 nummers uitgereikt), 1931 (1331 nummers), terwijl vanaf 1945 (1971 nummers) de groei doorzet: 1949 werd de top bereikt met 3153 nieuwe nummers.
(De cijfers voor de jaren 1914-1921 zijn niet exact bekend.)

Andere provincies
Aan het kenteken was tussen 1906 en 1951 dus altijd te zien waar de eigenaar van het desbetreffende voertuig vandaan kwam. Hieronder een tabel met alle provincies en hun letter. Ook wordt aangegeven wat er bewaard is gebleven en of er eventueel al een online register van (een deel van) deze provincie beschikbaar is. Op dit moment is dat (voorzover wij weten) alleen in Drenthe, Groningen, Zeeland, Noord-Brabant en Limburg het geval. Met 'zoeken' in de laatste kolom kunt u kijken of er op foto's in deze site ook kentekens uit andere provincies voorkomen.
Mocht u aanvullingen op deze lijst hebben, dan horen wij het graag. De originele registers zijn over het algemeen tijdens bezoekuren te raadplegen in de Rijksarchiefbewaarplaatsen van de diverse provincies.

letter(s)provinciebewaard geblevenregister onlinein deze site?
A : Groningen1906-1950Groninger Archievenzoeken
B : Friesland(1906) 1921-1950deze website
D : Drenthe1906-1950Drents Archiefzoeken
E : Overijssel1906-1909 zoeken
G, GZ, GX : Noord-Holland1906-1950 zoeken
H, HZ, HX : Zuid-Holland1906-1950 zoeken
K : Zeelandgeen registers bewaard geblevenkentekenZeeland.nlzoeken
L : Utrecht1906-1921 zoeken
M : Gelderlandgeen registers bewaard gebleven zoeken
N : Noord-Brabantgeen registers bewaard geblevenDe auto van m'n opazoeken
P : Limburggeen registers bewaard geblevenLimburgs Museumzoeken
R : Departementen  zoeken

De periode voor 1906
Voor de invoering van de provinciale registratie werden er rijvergunningen uitgegeven. Het betrof hierbij een centraal landelijk systeem; op 26 april 1898 werden de eerste nummers uitgegeven. Toen het systeem in januari 1906 vervangen werd door de provinciale registratie was men gevorderd tot nummer 2065. Deze Lijst van volgnummers der vergunningen voor het berijden van rijkswegen is gepubliceerd in Het paardloze voertuig: de auto in Nederland een eeuw geleden door Ariejan Bos e.a. (Deventer 1996), pagina's 271-306. De lijst is ook gepubliceerd op de Conam-website. Op onze website vindt u de Friese nummers via de link Vóór 1906.

Literatuur

Links

 

Zoek in de nummerbewijzen
Familie- of firmanaam:

plaats (klik hier voor een lijst):

vanaf kenteken (alléén cijfers invullen):
B-

  uitgebreid zoeken

Creative Commons License
Mits niet anders vermeld valt de inhoud van deze pagina onder een Creative Commons Licentie.